د لونګو دريڅې

كره كتنه: نثار؛ د مقاوم ادب سرلارى شاعر

lawang — Sun, 20 Dec 2009 09:39:11 GMT

ليكوال: صديق الله بدر

ادبي ګزارشي ليكنه: (۳۰)

نثار: د مقاوم ادب سرلارى شاعر

په كابل كې د استوګن او نااستوګن شعر اصطلاح ګانې په ۱۳۶۸ لمريز كال كې، چې د وخت رژيم د خپلو مخالفو لوريو په وړاندې يو څه تمكين ته غاړه كېښوده او تر يوه بريده په دننه او بهر كې د افغان ليكوالو اړيكې سره نږدې شوې، رامنځته شوې دي. له هېواده بهر او دننه په هيواد كې يو شمېر كسانو بيا د دغو اصطلاح ګانو په وړاندې د جهادي او مقاومتي شعر اصطلاګانې كارولې. خو په دې بهير كې زموږ يو شمېر ادبپوهان دا هم وايي، چې موږ هيڅكله هم مقاومتي ادبيات نه درلودل. ځكه دغه ډول ادبيات د ملي او سراسري پاڅونونو او اوښتونونو په نتيجه كې منځته راځي. دغه ادب پوهان په دې نظر دي، چې په افغانستان كې له تېرو ديرشو كلونو راهيسې موږ يو ډول مقاوم ادب تجربه كړى دى، چې دغه ادب د ځان د ساتلو په خاطر او پرته له كوم ايديالوژيكي جريان او فكر نه د فرهنګي يرغل او شرايطو په وړاندې رامنځ ته شوى دى.

کره كتنه: محمديار، ژمن خو هنرمند شاعر

lawang — Tue, 15 Dec 2009 09:46:44 GMT

ليكوال: صديق الله بدر

ادبي ګزارشي ليكنه( ۲۹)

محمديار؛ ژمن خو هنرمند شاعر

د روان پښتو ادبي بهير يوه غوره ځانګړنه دا ده، چې زموږ ګڼ شاعران تر ډېره بريده ټولنيز مسايل، چې د وطن او ولس دردونه په كې نغښتي په ساده، بې تكلفه خو هنري انداز انځوروي او پخپله بڼه كې دا هغه ډول شاعري ده، چې ډېر ژر د ولس زړه ته لاره كوي. دا زموږ د بهير هغه شمېر ويناوال دي، چې شعر ته د مينې، درد او ښكلا د يو ګډ تركيب په مينه ګوري او په همدې مينه له مينې او عاطفې څخه ډك انځورونه زموږ مخې ته ږدي. عبدالاحمد محمديار يو له همدغو شاعرانو څخه دى، چې په همدې مينې او باور شاعري كوي: (( ښكلا، مينه او درد، چې كله په يوه نقطه كې تقاطع كوي، زما په نظر همدغه د تقاطع نقطه د شعر د الهام سرچينه ده.))

ښاغلى عبدالاحمد محمديار زموږ د روان ادبي بهير، هغه عاطفي شاعر دى، چې د شعر د نوم له اوريدو سره د مينې، ښكلا او درد احساس كوي او دغسې يو بيان كه ډېر عادي هم وي، شعر يې بولي: (( درد، مينه او ښكلا، چې له انسان سره ملګرى اوسي، زه فكر كومه كه چېرته هغه عادي هم وغږېږي، د هغه عادي غږېدل هم زموږ لپاره شعر دى.))

شعر: مینه

lawang — Fri, 11 Dec 2009 06:01:15 GMT

ويناوال: صديق الله بدر

مينه

منم، چې مخته تر دې

ته، خوښېدې مې زياته

راته وې ګرانه ډېره

خو دا احساس مې كله كړى نه و

داسې مې هيڅكله ګڼلي نه وو

زړه مې دغسې درزېدلى نه و

كله يې هم داسې خبرې رانه نه وې غوښتې

***

پرون سهار كله همدا، چې ته مې ولېدلې

د زړه درزا نه وايم

راته تر هروخت او ترچا اشنا

ښكلې ښكاره شوې ډېره

ما داسې ښكلې

كله لېدلې نه وې

ستا دا ښكلا او غوړېدلې څېرې

شوه زلزله مې په بې حسه زړه كې

دغسې ټوله ورځ ماښامه پورې

زړه تخنولم، رانه خبرې غوښتې

***

ماښام ناڅاپه غوندې ځير شومه، چې

بهر رڼا ده، هر څه سپين ښكارېږي

هسك ته، چې ومې كتل

سپوږمۍ د څوارلسو وه

ما د سپوږمۍ څېره كې ته ولېدې

زړه مې بيا وسكونډلم

بيا يې خبرې غوښتې

***

خوب كې مې وليدل، چې

زه په رڼو اوبو كې ژوند كومه

***

سهار، چې پاڅېدلم

پوه نه شوم ولې يو دم

زړه كې له تا سره مې

احساس د مينې وكړ.

۱۳۸۸د ليندۍ ۱۳

شعر: تازه غزل

lawang — Mon, 30 Nov 2009 05:24:56 GMT

ويناوال: صديق الله بدر

غزل

راځه كه ګورې يې خوبوړې شپې دي

تيارو كــــې نغښتې اشنا ستړې شپې دي

وې دې، راځم او بيا له هغې شپې نه

خوب مې له سترګو ځينې وړې شپې دي

زړه مې دې سيورى ته چې غواړم هميش

عشقه له غېږ مې دې راوړې شپې دي

ارمانه ستا سودا اخيستى يمه

زما د ژوند ډېرې نيمګړې شپې دي

منم كه سختې دي خوږې خو هم دي

د مينې غېږه كې مې كړې شپې دي

په انتظار انتظار بدر دا ستا

پخپلو اوښكو رڼې كړې شپې دي

۱۳۸۸،۹،۹

کره کتنه: سعادت؛ فطري شاعر او د...

lawang — Sat, 28 Nov 2009 06:14:15 GMT

ليكونكى: صديق الله بدر

ادبي ګزارشي ليكنه (( ۲۸))

سعادت؛

فطري شاعر او د سندريزو كلماتو رانغاړونكى

يادونه: په ۱۳۸۳ لمريز كال كې، چې د كليد او مرسل اوونيزو ترڅنګه كليد راډيو هم په خپرونو پيل وكړ او په ډېره كمه موده كې، زيات اوريدونكي خپل كړل. ما دا له ځانه سره وپتېيله، چې زه هم د خپل ذوق او مينې له مخې په دغه راډيو كې يوه ادبي خپرونه پيل كړم. د راډيو ادارې دا راسره ومنله او ما د مرغومي په څوارلسمه د لونګو دريڅې په نامه، د پښتو د معاصر نظم و نثر او ښكلاوو د رابرسېره كولو لپاره يوه پنځه ويشت دقيقه يي ادبي خپرونې چمتو او له راډيو نه خپره كړه، چې يو زيات شمېر مينه والو او ادبپوهانو د دغې خپرونې دوام وركولو ته وهڅولم.

د لونګو دريڅې د لومړۍ خپرونې لپاره، ما د خپل درانه دوست او ورور ښاغلي اسدالله غضنفر تر سلا مشورې وروسته، د ښاغلي سعادت د شعرونو مطالعه پيل او له يو شمېر ادبپوهانو او شاعرانو سره مې د هغه د شعر و شاعرۍ پر فكري او ښكلاييز اړخ مركې وكړې او هغه خپرونه نشر شوه.

لنډه كيسه: چلنج

lawang — Thu, 19 Nov 2009 05:49:15 GMT

ليكوال: صديق الله بدر

چلنج

۱۳۸۸،۸،۲۳

د درېيم ځل لپاره مې د خپل مبايل د مسيج تڼۍ كېكاږله، چې ناجيې ته د خپل زړه خبره وليكم. دې سره يو ژور سوچ په مخه كړم. زړه نازړه شوم او له ځانه سره مې وويل: (( نه، نه! هغه راته ګرانه ده، د هغې كركه هم راته مينه ښكاري. نور نو نه شم كولى، ما خو دا نه ګڼله، چې هغه دې داسې راسره واخلي.))

دا فكر ځكه راسره پيدا شوى و، چې تېر وختونه او يادونه دغسې وو، چې هيچا هم دا نه ګڼله، چې زه او هغه په كوم شي سره وران شوو. ښه مې په يادېږي يوه ورځ ارين، چې زما او د هغې تر منځ ولاړه وه، ويې ويل: (( هغه به هم يوه ورځ وي، چې زه تاسې دواړه له يو بل نه خپه او په جنګ وګورم.))

ما هيڅ ونه ويل، خو ناجيې په كړس كړس وخندل او ويې ويل: (( ته به همداسې ارماني پاتې شې.))

كه څه هم د ارينې دې خبرې يو څه اندېښنه غوندې راته پيدا كړې وه، خو د ناجيې خبرې مې زړه ته قوت وركړ.

کره كتنه: ازمون او د خپل وخت انځوريزه شاعري

lawang — Tue, 17 Nov 2009 12:37:06 GMT

ليكوال: صديق الله بدر

اد بي ګزارشي ليكنه(۲۷)

ازمون

او د خپل وخت انځوريزه شاعري

له مانيز او ښكلاييز پلوه د الفاظو او كلماتو غوره كول او يو له بل سره اوډل يې يوه ترټولو سخته مرحله ده. دا ځكه، چې په ښكلې او سندريزه بڼه د يو مفهوم افاده كول، د يوه شاعر پر شعري او پوره ذهني قوت دلالت كوي. د اندروني كيفياتو د بيان لپاره د داسې الفاظو غوره كول او يو له بل سره اوډل، چې پر عاطفي بار سربېره انځوريز خوند او رنګ ولري، د پښتو د معاصرې شاعرۍ يوه هغه غوره ځانګړنه ده، چې زموږ د ننني ادبي بهير يو كم شمېر شاعران ورته توجه كوي. يو له دغو كم شمېر ځوانو شاعرانو څخه ښاغلى استاد لعل پاچا ازمون دى. ازمون تل هڅه كوي، چې خپل اندروني كيفيات په همدې بڼه انځور كړي: (( د لومړي شعر په ليكلو سره، ما داسې ګمان كاوه، چې ګوندې ما خپله يوه وركه مينه پيدا كړې او ليدلې ده او په زړه كې مې، چې كوم درد او كومه څړيكه وه، هغه رابهر شوه.))

شعر: انتظار

lawang — Tue, 17 Nov 2009 07:07:00 GMT

ٌويناوال: صديق الله بدر

انتظار

ته به راځې او كه نه څه ووايم

سخت خو دې خوږ انتظار راسره دى

دا خو ته يې عشقه نه دې شته چې مرګ

دا ګران راته ژوند تر دار راسره دى

۱۳۸۸،۸،۲۱

کره كتنه: اسمعيل يون، د ملي دريځ خاوند شاعر او ليكوال

lawang — Fri, 13 Nov 2009 05:35:15 GMT

ليكوال: صديق الله بدر

ادبي ګزارشي ليكنه (۲۶)

اسمعيل يون؛

د ملي دريځ خاوند شاعر او ليكوال

شعر، د فكر او ښكلا زرين مزى دى. د ښه شعر او ښه شاعر پېژندګلوي په سندريزه بڼه د فكر او خيال غاړه غړى كول دي. كوم كلام، چې په دغو دوو ګاڼو پسولل شوى وي، هغه په رښتني معنى داسې يوه هستونه ده، چې په ښكلې بڼه يو پيغام لېږدوي.

د پښتو د معاصرې شاعرۍ، يوه غوره ځانګړنه د فكر او خيال ترمنځ تناسب شتون او د دواړو موازې حركت دى. نننى پښتو شعري بهير د همدغې ځانګړنې د رامنځته كوونكو ګڼ استازي لري، چې يو په كې پوهنمل استاد محمد اسمعيل يون دى.

يون د دغه بهير هغه استازى شاعر دى، چې په شعر كې د فكر او ښكلا پر تناسب ټينګار كوي او ورسره فكر د شعر روح ګڼي: (( فكر، چې په يو شعر كې نه وي، معنى يې دا ده، چې هغه شعر روح نه لري. هغه شعرونه، چې فكري تومنه ونه لري، د هغه بقا ناممكنه ده. البته دا هم بايد په نظر كې ونيول شي، چې د فكر تله دومره درنه نه شي، چې د شعر ښكلا ته زيان ورسوي او شعر په شعار بدل او هنري ارزښت يې راكم كړي.))

لنډه كيسه: دريا نوش

lawang — Sun, 08 Nov 2009 07:18:15 GMT

نویسنده: صدیق الله بدر

دریا نوش

غرور، تمام وجود "زرین" را فراگرفته بود. قلبش لحظه به لحظه هوا می گرفت؛ میل نوشیدن و باز نوشیدنش دو چندان می شد و پیهم سگرت روشن می کرد. موتر پجرویش را که از نوع آخرین مودل آن بود، در گوشه اي بریک نمود و از سویچبورد موتر، بوتل کلانی را کشیده و زمزمه کنان با خود گفت: "ناپلیون، ناپلیون! تتو کتی نودوشش مردارش! او هم خات گفت که بری زرین دوا دادیم، تتو ایره دوا میگن! تو کی دواره میشناسی؟"

با این حال، زرین سر بوتل را باز کرد ولی قبل از آنکه لب به بوتل ببرد، دست چپش را در هوا دراز کرد و با خود گفت: "نی! ناحق به او بیچاره تتو گفتم، دوایش کم کم اثر داره، چندان بود نبود؛ خو باز هم یک کمی دیگه."